Zondag 17 November 2013:

Na heerlijk geslapen en gedoucht te hebben, wachtte er een uitgebreid ontbijtbuffet op ons, zo wil ik elke ochtend wel ontbijten J
Na het ontbijt richting de bus, vandaag staat een bezoek aan Bethlehem op het programma. Het is niet zo ver rijden van Jeruzalem naar Bethlehem. Bethlehem ligt in Palestina en om er te komen moeten we langs een checkpoint. Dwars door Bethlehem loopt een 8 meter hoge, lelijke, betonnen muur die Israël heeft geplaatst als bescherming tegen de Palestijnen. Aehab verteld dat veel mensen in Bethlehem gevangen zijn in hun stad, doordat zij de stad niet mogen verlaten. Aehab is Arabier en hij mag gelukkig wel de stad in en uit en zonder moeilijkheden mag onze bus door de muur, Bethlehem in rijden.

Lucas 2: 1-13
In die tijd kondigde keizer Augustus een decreet af dat alle inwoners van het rijk zich moesten laten inschrijven. Deze eerste volkstelling vond plaats tijdens het bewind van Quirinius over Syrië. Iedereen ging op weg om zich te laten inschrijven, ieder naar de plaats waar hij vandaan kwam. Jozef ging van de stad Nazaret in Galilea naar Judea, naar de stad van David die Bethlehem heet, aangezien hij van David afstamde, om zich te laten inschrijven samen met Maria, zijn aanstaande vrouw, die zwanger was. Terwijl ze daar waren, brak de dag van haar bevalling aan, en ze bracht een zoon ter wereld, haar eerstgeborene. Ze wikkelde hem in een doek en legde hem in een voederbak, omdat er voor hen geen plaats was in het nachtverblijf van de stad. Niet ver daarvandaan brachten herders de nacht door in het veld, ze hielden de wacht bij hun kudde. Opeens stond er een engel van de Heer bij hen en werden ze omgeven door het stralende licht van de Heer, zodat ze hevig schrokken. De engel zei tegen hen: ‘Wees niet bang, want ik kom jullie goed nieuws brengen, dat het hele volk met grote vreugde zal vervullen: vandaag is in de stad van David voor jullie een redder geboren. Hij is de Messias, de Heer. Dit zal voor jullie het teken zijn: jullie zullen een pasgeboren kind vinden dat in een doek gewikkeld in een voederbak ligt.’

We gaan eerst naar de Herdersvelden, daar kregen de herders van de engel de boodschap over de geboorte van Jezus. De Herdersvelden liggen net buiten Bethlehem in het dorp Beit Sahour. Op deze plaats in de herdersgrot hebben wij een hele speciale viering gehad. Een Kerstviering waarin we samen Kerstliederen hebben gezongen en vooral ‘de herdertjes lagen bij nachten’. (Een paar dagen eerder had ons via Facebook het bericht bereikt dat dit Kerstlied niet meer gezongen zou mogen worden, dat bleek overigens niet te kloppen maar was helemaal uit zijn verband getrokken.) Ook hebben we elkaar een Zalig Kerstfeest gewenst. Dat was grappig want dit gebeurde tijdens de vredeswens. Ik had op de tablet nog niet gelezen dat Pastoor Martin verteld had dat wij elkaar vrede mochten wensen maar ook een Zalig Kerstfeest. Roel, was de eerste die mij dit wenste (of van wie ik het kon verstaan?) en ik moest toen lachen, dacht dat het een grap van hem was. Tot ik nog even op de tablet keek wat Gea getolkt had, en daar las ik dus dat de pastoor dit gezegd had.

Na deze bijzondere Kerstviering hebben we buiten eerst even genoten van het uitzicht. Daarna gingen we naar de boven de grot gelegen Herderskerk. Een kerk met prachtige muurschilderingen van het Kerstverhaal. Toen ik rond zat te kijken hoorde ik ineens Roel zijn dwarsfluit en dat onze groep “Nu Zijt Wellekome” begon te zingen, ik ben mee gaan zingen. Het was zo’n mooi kippenvelmoment. Alle bezoekers die in de kerk aanwezig waren, stonden ademloos naar ons gezang en fluitspel te luisteren, prachtig! En hoe bijzonder om op 17 november, met volop zon, in Bethlehem op of in elk geval heel dicht bij de plek waar 2013 jaar geleden Jezus is geboren en de Herders daarvan hoorde.

En hier bleef het niet bij want onze pelgrimstocht ging verder. De volgende plek die we gingen bezoeken was de Geboortekerk in Bethlehem. Toen we daar aankwamen was het heel erg druk. Het plan was om voor de geboortekerk een groepsfoto te maken, maar dat ging niet door. De buitenkant van de geboortekerk is niet echt een mooi plaatje. Het lijkt een middeleeuwse vesting met een klokkentorentje er op. Bovendien werd er restauratiewerk verricht waardoor de kerk ook in de steigers stond, daarbij de enorme drukte op dat moment. Daarom werd besloten om de groepsfoto uit te stellen en op een andere plaats te maken.

Op ons programma stond eerst een bezoek aan de geboortekerk en daarna een lunch in het klooster Casa Nova van de Franciscanen. Door de grote drukte, hebben we dit omgedraaid en zijn we eerst gaan lunchen. De Casa Nova staat naast de geboortekerk. Na de lunch was het nog druk maar dankzij Aehab konden we toch de kerk in. De groep ging door een lage, smalle deur de geboortekerk binnen. Met onze rolstoelen moesten we via een andere ingang. We liepen een lange gang door en eindigde voor een groot, dik fluwelen gordijn. Daar moesten we wachten omdat er een viering bezig was.

De Geboortekerk bestaat uit twee kerken en wordt gedeeld door drie geloven; de Grieks Orthodoxe, Armeens Orthodoxe en Katholieke Kerk. Als eerste bezoeken wij de Orthodoxe kerk. Het interieur van die kerk is niet echt mijn smaak, het bestaat uit heel veel “kunst en kitsch”. Veel goud en glitter en heel veel olielampen. In de kerk aangekomen werden wij richting een trap gereden en daar ontstond een gesprek met veel handen en voeten werk door de Palestijnse bewakers van de kerk en onze reisleider en vrijwilligers. Dit gesprek bleek te gaan over hoe ze ons rolstoelers beneden konden krijgen. Op dat moment had ik nog geen idee wat er beneden te doen of te zien was. Ik zag een soort kelder, waarvan de ingang afgesloten was door twee fluwelen gordijnen en er kwamen geregeld mensen uit gelopen.

Uiteindelijk werd besloten dat ze ons met stoel en al de trappen af gingen dragen. Arie was als eerste aan de beurt en ik heb in angst en zweet toe zitten kijken, ik had mijn twijfels of het goed af zou lopen. Gelukkig ging het goed alleen paste de rolstoel niet door de smalle deur. Dus weer naar boven en een nieuwe discussie waar uitkwam dat ze Arie dan maar uit zijn stoel tilde en naar beneden droegen. Opnieuw zag ik dit met enige angst aan. Het ging goed, Arie verdween tussen de gordijnen en even later kwam hij weer terug en was het mijn beurt.

Nog steeds had ik geen idee wat er beneden te zien was, dus ik was heel benieuwd. Ik besloot dat ik op eigen kracht de trappen af wilde en heb mij met 1 hand aan de muur vast gehouden. Daarnaast werd ik ondersteund door de Palestijnen en onze eigen mensen. Ik vond het wel een hectisch gebeuren en kon niet goed bijhouden wat er allemaal gebeurde. Beneden aangekomen kwam ik voor een soort open haard te staan. Er werd naar mij gebaard dat ik moest bukken om ergens naar te kijken, wat ik deed. Toen zag ik in de ‘open haard’ een heleboel olielampen op een rij hangen. Daarna ben ik op een bankje geholpen om daar even te gaan zitten, alvorens de reis terug naar boven te maken.

Terwijl ik op het bankje zat, zag ik andere mensen voorbij komen en bijna alle mensen drukte een kus op de grond van de ‘open haard’. Onze vrijwilligers kwamen Marcel beneden brengen en Marcel werd op de grond neer gezet bij de ‘open haard’. Leon liet hem met zijn vingers iets voelen en toen pas begon bij mij door te dringen waar ik was.
De ‘open haard’ bleek dat helemaal niet te zijn maar iets veel belangrijkers en heel bijzonder. Op de grond bevond zich een zilverkleurige ster en die ster markeert het punt waar Jezus geboren is!
Daarom wezen de mannen naar mij dat ik moest bukken, daar had ik de ster kunnen zien en aanraken. Toen dit alles tot mij doordrong stroomde de tranen over mijn gezicht en ik kreeg nog meer waardering, respect en dankbaarheid voor de mensen die zoveel moeite voor ons deden om ons op deze Heilige plaats te krijgen. Ze hebben zich bijna een breuk getild voor ons, geweldig! En wat was ik blij dat ik tijdig besefte waar ik was.
En dan te weten dat ik voor de reis diverse informatie had gelezen over de plaatsen en kerken waar wij naartoe gingen. Ik wist dat in de Geboortekerk een ster te zien was, en deze de plek van de geboorteplaats van Jezus markeert. Maar ik had niet verwacht dat ik deze in een ‘kelder’ zou vinden.

Tja, Jezus is geboren in een stal en wat er in onze huizen en kerken staat, zijn kerststallen. Je verwacht zoiets te gaan zien maar zo werkt het natuurlijk niet. Het is ook best lastig om je een voorstelling te maken van hoe het er 2013 jaar geleden uitgezien moet hebben. De ‘kelder’ is in die tijd een grot geweest, waar Maria en Jozef een schuilplaats zochten en waar Jezus ter wereld kwam. In al die duizenden jaren is er zoveel veranderd. Er hebben diverse kerken gestaan, die ook weer vernietigd zijn en er nieuwe kerken opgebouwd zijn.
Kijk in onze eigen omgeving hier thuis in Nederland, als je ergens een jaar niet geweest ben, dan kan je het soms ook niet meer terug, omdat alles volgebouwd is. Of juist gebouwen hebben moeten wijken voor nieuwbouwprojecten. Zo is het in Bethlehem net zo goed gegaan. Maar de geboorteplek is er wel altijd gebleven en ik vind het heel bijzonder dat ik op die speciale plek, geweest ben. Het voelde ook als een bijzondere plek en helemaal toen het tot mij doordrong waar ik was. Een warm gevoel kwam er daar in mijn hart.

Tja, en dan heb je zoiets bijzonders meegemaakt maar weinig tijd om het te verwerken want dan staat er weer een volgende indruk te wachten, een bezoek aan de Catharinakerk. De Katholieke kant van de Geboortekerk. Een kerk die mij qua interieur meer aansprak dan de Orthodoxe kant. In de Catharinakerk heb ik even in gebed gezeten en laten bezinken wat ik net ervoor had gezien en gevoeld.
Daarna even rond gekeken en terug naar onze verzamelplek. Om weer wat tot rust te komen na alle indrukken zijn we met de groep op een terras iets gaan drinken. Daar liet Aehab zien, een echte Arabier te zijn. Wij zagen hem daar, druk telefonerend, aan de waterpijp zitten J

Na het terras kregen we even de gelegenheid om te shoppen. Ik ging samen met Gea en Dirk op stap. Gea vertelde dat de winkeliers steeds probeerde ons naar de winkel te lokken en dat ze dan zeiden: “Allemachtig, wat prachtig. Alleen kijken, niets kopen.” Daar schijnen wij Nederlanders om bekend te staan?!
Dirk keek bij een winkel naar een schaakdoos. Die kon hij wel kopen maar zonder de stenen, want die mocht de winkelier vanwege zijn geloof niet verkopen. Zijn buurman had dit alles aangehoord en hield Dirk meteen staande met de mededeling dat hij de dozen wel met stenen verkocht. Na afdingen en een handje-klap-spel, wilde Dirk hem kopen. Toen hij het verschuldigde geld uit zijn portemonnee wilde pakken, was de verkoper razendsnel en pikte een aantal Shekels uit Dirk zijn portemonnee. Na een smekend toneelspel, kreeg hij Dirk zover dat hij het mocht houden. Het was niet zo heel veel begreep ik van Dirk, maar toch de brutaliteit waarmee hij het deed!!

Toen we terug op het plein bij de geboortekerk kwamen, vroeg Gea of ik vogels hoorde fluiten. Dirk reed mij naar een paar bomen waar blijkbaar heel veel vogels in zaten, die heel veel herrie maakte. Ik hoorde wel een geluid maar dat leek meer op stromend water, dan vogelgezang. Gea zei wel dat dit geluid van de vogels kwam. Terwijl wij onder de bomen stonden te kijken en luisteren zagen wij een 'boze' Aehab die zijn schaapjes aan het zoeken was, want wij waren de verkeerde kant op gegaan om te shoppen. We hadden naar een speciale winkel gemoeten en daar zijn we toen met z’n allen naartoe gegaan. Hier verkochten ze heel veel spullen gemaakt van olijfhout. Hele mooie Mariabeelden en kerststallen, heb ik daar gezien. Ik heb er maar foto’s van gemaakt want om te kopen waren ze nogal prijzig en ik had het ook niet nodig.

' Na dit winkelbezoek kwam onze chauffeur ons weer netjes ophalen vlakbij de winkel om ons terug naar ons hotel in Jeruzalem te brengen. In Bethlehem maakte we nog even een stop bij de winkel van Claire Anastas. Haar huis in langs drie kanten door de muur ingebouwd. Alleen de mensen die goed konden lopen, konden daar een kijkje gaan nemen. Het was inmiddels al donker en je moest via trappen naar beneden. Dirk heeft mijn camera mee genomen om foto’s te maken. Zo kon ik bij zijn terugkomst op mijn camera zien, wat zij gezien hadden. Dat was niet iets om vrolijk van te worden, een lelijke betonnen muur om je huis.